భారతస్వాతంత్ర సంగ్రామచరిత్రలోఎంతోమందివీరులుతమప్రాణాలనుత్యాగంచేసిదేశభక్తికిచిరస్థాయిగానిలిచి పోయారు. అలాంటిమహావీరుల్లోసంగొళ్ళిరాయణ్ణఒకరు. బ్రిటిష్ఈస్ట్ఇండియాకంపెనీపాలనకువ్యతిరేకంగాధైర్యంగాపోరాడినకన్నడనేలవీరుడుఆయన. ఆయనజీవితంసాహసం, దేశభక్తి, స్వాభిమానం, త్యాగానికిఅద్భుతప్రతీక.
సంగొళ్ళిరాయణ్ణఆగష్టు15,1798లోకర్ణాటకలోనిబెలగావిప్రాంతంలోజన్మించారు. ఆయనకిట్టూరురాజ్యానికివిధేయుడైనయోధుడు. ఆకాలంలోబ్రిటిష్వారుభారతీయసంస్థానాలపైతమఆధిపత్యాన్నివిస్తరించేందుకుప్రయత్నిస్తున్నారు. కిట్టూరురాణిచెన్నమ్మబ్రిటిష్పాలననుధైర్యంగాఎదిరించినప్పుడు, ఆమెకుఅండగానిలిచినప్రధానసైనికనాయకుల్లోరాయణ్ణఒకరు.
1824లోకిట్టూరు,బ్రిటిష్అధికారానికివ్యతిరేకంగాతిరుగుబాటుచేసినప్పుడురాయణ్ణతనఅసమానమైనధైర్యాన్నిప్రదర్శించారు. రాణిచెన్నమ్మసైన్యానికిఆయనఅండగానిలిచిబ్రిటిష్సేనలతోపోరాడారు. యుద్ధంలోశౌర్యంతోపోరాడటమేకాకుండా, శత్రువుకంటేతక్కువవనరులుఉన్నప్పటికీవ్యూహాత్మకంగావ్యవహరించారు.
రాణిచెన్నమ్మనుబ్రిటిష్వారుబంధించినతరువాతకూడారాయణ్ణవెనక్కితగ్గలేదు. కిట్టూరుస్వాతంత్ర్యంకోసంతనపోరాటాన్నికొనసాగించారు. ఆయనకుసాధారణసైన్యంపెద్దగాలేకపోయినా, ప్రజలసహకారంతోఒకగెరిల్లాదళాన్నినిర్మించారు. అడవులను, కొండలనుతనకుఅనుకూలంగాఉపయోగించుకుంటూబ్రిటిష్సైన్యంపైఆకస్మికదాడులుచేసేవారు. బ్రిటిష్అధికారులఖజానాలను, ఆయుధనిల్వలనులక్ష్యంగాచేసుకునివారిపాలనావ్యవస్థనుబలహీనపరిచేందుకుప్రయత్నించారు.
రాయణ్ణపోరాటంలోఅత్యంతగొప్పవిషయంఆయనవ్యక్తిగతధైర్యంమాత్రమేకాదు; స్వేచ్ఛపైఆయనకుఉన్నమక్కువ. బ్రిటిష్పాలననుఅంగీకరించిసుఖంగాజీవించేఅవకాశంఉన్నప్పటికీ, ఆయనదాస్యజీవితాన్నితిరస్కరించారు. ప్రజలస్వాభిమానంకోసంపోరాడటమేతనకర్తవ్యమనిభావించారు.
అతనిపోరాటంబ్రిటిష్అధికారులనుతీవ్రంగాకలవరపరిచింది. చివరకుకుట్రలు, ద్రోహాలద్వారారాయణ్ణనుపట్టుకున్నారు. 1831లోఆయననునందగడ్ప్రాంతంలోఉరితీశారు. మరణానికిముందుకూడాఆయనతనదేశభక్తిని, ధైర్యాన్నికోల్పోలేదు. తనప్రాణంపోయినాస్వాతంత్ర్యస్పూర్తిప్రజల్లోనిలిచిపోవాలనిఆయనఆకాంక్షించారు.
రాయణ్ణమరణంతోఒకవీరుడిజీవితంముగిసినా, ఆయనవీరగాథమాత్రంముగియలేదు. కర్ణాటకప్రజలజ్ఞాపకాల్లోఆయనఒకజానపదవీరుడిగా, స్వాతంత్ర్యసమరయోధుడిగాచిరస్థాయిగానిలిచారు. ఆయనపేరువినగానేధైర్యం, స్వాభిమానం, త్యాగంమనకుగుర్తుకొస్తాయి.
సంగొళ్ళిరాయణ్ణమనకునేర్పేగొప్పపాఠంఏమిటంటే – స్వేచ్ఛవిలువతెలిసినవ్యక్తిఎలాంటిపరిస్థితుల్లోనూఅన్యాయానికితలవంచడు. జయాపజయాల ప్రమేయం లేకుండా ధర్మంకోసంనిలబడటం, అన్యాయాన్నిఎదిరించడం, దేశంకోసంత్యాగంచేయడంనిజమైనవీరత్వం.
కిట్టూరునేలపైవెలిగినఆస్వాతంత్ర్యజ్వాలతరువాతితరాలకుస్ఫూర్తిగామారింది. రాణిచెన్నమ్మతోకలిసిరాయణ్ణచూపినప్రతిఘటనభారతస్వాతంత్ర్యచరిత్రలోఒకముఖ్యమైనఅధ్యాయంగానిలిచింది.
సంగొళ్ళిరాయణ్ణజీవితసందేశం – దేశంకోసంజీవించినజీవితంచిరస్మరణీయం; స్వేచ్ఛకోసంచేసినత్యాగంఎన్నటికీవృథాకాదు. ఆయనవీరత్వంతరతరాలకుస్ఫూర్తినిస్తూ, భారతమాతస్వాతంత్ర్యగాథలోఒకఅజరామరమైనఅధ్యాయంగానిలిచిపోతుంది.
Courtesy: Public Source
More Stories
ఋషి అరవిందుల సాధనా ప్రస్థానం (ఆగష్టు 15, శ్రీ అరవిందుల జన్మతిథి)
Alluri Sitarama Raju – The Immortal Flame of India’s Freedom Struggle
Ramachandra Vitthal Lad (Dr BHAU DAJI)