అసాధారణ చరిత్రకారుడు స్వాతంత్ర వీర సావర్కర్ (మే 28 న వారి జన్మతిథి)

స్వాతంత్ర్య వీర్ సావర్కర్ పూర్తి పేరు వినాయక దామోదర్ సావర్కర్. ఆయన 1883 మే 28న మహారాష్ట్రలోని నాసిక్ సమీపంలోని భగూర్ గ్రామంలో జన్మించారు. చిన్ననాటి నుంచే ఆయనలో దేశభక్తి, ధైర్యసాహసాలు స్పష్టంగా కనిపించేవి. బాల్యంలోనే భారతదేశంపై బ్రిటిష్ పాలన వల్ల జరుగుతున్న అన్యాయాలను గమనించి, దేశ స్వాతంత్ర్యం కోసం పోరాడాలని సంకల్పించారు.

సావర్కర్ ప్రాథమిక విద్యను స్వగ్రామంలోనే అభ్యసించారు. తరువాత పూణెలోని ఫర్గూసన్ కళాశాలలో ఉన్నత విద్యను అభ్యసించారు. విద్యార్థి దశలోనే ఆయన “అభినవ భారత్” అనే రహస్య విప్లవ సంస్థను స్థాపించి యువతలో జాతీయ భావజాలాన్ని పెంపొందించారు. అనంతరం న్యాయవిద్య కోసం ఇంగ్లాండ్ వెళ్లి లండన్‌లోని ఇండియా హౌస్‌లో భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని మరింత బలోపేతం చేశారు.

బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆయనను అరెస్టు చేసి అండమాన్‌లోని సెల్యులార్ జైలుకు తరలించింది. అక్కడ ఆయన అనేక కష్టాలు అనుభవించినప్పటికీ దేశభక్తిని కోల్పోలేదు. తదుపరి కాలంలో సావర్కర్ హిందూ మహాసభకు నాయకత్వం వహించారు. సామాజిక సంస్కరణలకు కూడా కృషి చేశారు. అశ్పృశ్యత నిర్మూలన, సామాజిక సమానత్వం కోసం పనిచేశారు. భారతదేశం స్వాతంత్ర్యం పొందిన తరువాత కూడా జాతీయత, దేశ భద్రత, సాంస్కృతిక ఐక్యతపై తన అభిప్రాయాలను వ్యక్తపరిచారు.

వినాయక దామోదర్ సావర్కర్‌గా జన్మించి, “స్వాతంత్ర్య వీర్ సావర్కర్”గా భారత చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిన మహనీయుడు కేవలం విప్లవకారుడే కాదు; అతడు ఒక ప్రఖర జాతీయవాది, సమాజ సంస్కర్త, రాజకీయ తాత్వికుడు, కవి, రచయిత, మరియు ముఖ్యంగా ఒక అసాధారణ చరిత్రకారుడు. భారత స్వాతంత్ర్య సమరంలో ఆయుధ పోరాటానికి స్ఫూర్తినిచ్చిన సావర్కర్, చరిత్రను కేవలం గత సంఘటనల సమాహారంగా కాకుండా జాతి చైతన్యాన్ని మేల్కొలిపే శక్తిగా చూశాడు. ఆయన రచించిన చారిత్రక గ్రంథాలు భారతీయులలో దేశభక్తిని రగిలించడమే కాకుండా, స్వాతంత్ర్య సంగ్రామాన్ని ఒక మహత్తర జాతీయ యజ్ఞంగా పరిచయం చేశాయి.

సావర్కర్ రచనలలో ముఖ్యంగా “The Indian War of Independence – 1857”, “Hindupad-Padshahi”, “Six Glorious Epochs of Indian History”, “My Transportation for Life” వంటి గ్రంథాలు భారత చరిత్రను జాతీయ దృక్పథంతో విశ్లేషించిన అపూర్వ రచనలు. బ్రిటిష్ వలస పాలకులు భారత చరిత్రను వక్రీకరించి, భారతీయుల ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీసే విధంగా వర్ణించిన కాలంలో, సావర్కర్ భారతదేశపు వీరగాథలను వెలికితీసి జాతికి గర్వకారణంగా నిలిపాడు.

అత్యంత ప్రసిద్ధిగాంచిన ఆయన చారిత్రక గ్రంథం “The Indian War of Independence – 1857”. బ్రిటిష్ చరిత్రకారులు 1857 సంఘటనను “సిపాయిల తిరుగుబాటు”గా కించపరిచినప్పుడు, సావర్కర్ దానిని “భారత తొలి స్వాతంత్ర్య సమరం”గా విశ్లేషించాడు. ఈ గ్రంథం ద్వారా ఆయన 1857 పోరాటం కేవలం కొంతమంది సైనికుల తిరుగుబాటు కాదని, అది దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన జాతీయ ఉద్యమమని నిరూపించాడు. నానాసాహెబ్, ఝాన్సీ లక్ష్మీబాయి, తాంతియా తోపే, బహదూర్ షా జఫర్ వంటి నాయకులను ఆయన భారత జాతీయోద్యమ వీరులుగా చిత్రించాడు.

ఈ పుస్తకం బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని తీవ్రంగా కలవరపరిచింది. అది ప్రచురితమయ్యే ముందే బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం నిషేధించింది. అయినప్పటికీ విప్లవకారులు దానిని రహస్యంగా ముద్రించి దేశమంతా వ్యాప్తి చేశారు. భగత్ సింగ్, నేతాజీ సుభాష్ చంద్రబోస్ వంటి అనేక మంది విప్లవకారులు ఈ గ్రంథం ద్వారా ప్రేరణ పొందారు.

సావర్కర్‌కు అసాధారణమైన స్మరణశక్తి ఉండేది. లండన్‌లో ఉన్నప్పుడు ఆయన విస్తృతంగా చరిత్ర గ్రంథాలను అధ్యయనం చేశాడు. బ్రిటిష్ లైబ్రరీలలో పరిశోధనలు చేసి, భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామంపై ఆధారాలను సేకరించాడు. 1857 సమరంపై ఆయన చేసిన అధ్యయనం చరిత్ర పరిశోధనలో ఒక మైలురాయిగా భావించబడుతుంది. చరిత్ర రచన ద్వారా జాతీయోద్యమానికి శక్తినిచ్చిన అరుదైన చరిత్రకారుడిగా సావర్కర్ నిలిచిపోయాడు.

సావర్కర్ చరిత్ర రచనలో మరో ముఖ్య గ్రంథం “Hindupad-Padshahi”. ఇందులో ఆయన మరాఠా సామ్రాజ్య వికాసాన్ని విశ్లేషించాడు. ముఖ్యంగా ఛత్రపతి శివాజీ మహారాజ్ నాయకత్వాన్ని ఆయన అత్యంత గౌరవంతో వర్ణించాడు. శివాజీని కేవలం ప్రాంతీయ పాలకుడిగా కాకుండా, భారతీయ స్వాతంత్ర్య భావనకు ప్రతీకగా చూపించాడు. ఔరంగజేబు మతమౌఢ్య  దౌర్జన్యాలకు వ్యతిరేకంగా శివాజీ చేసిన పోరాటాన్ని ఆయన హిందూ స్వాభిమానోద్యమంగా అభివర్ణించాడు.

“Hindupad-Padshahi” లో మరాఠా సామ్రాజ్యం ఎదుగుదలను కేవలం రాజకీయ విజయంగా కాకుండా, విదేశీ ఆక్రమణలకు వ్యతిరేకంగా భారతీయ శక్తి పునరుద్ధరణగా సావర్కర్ వివరించాడు. ఈ గ్రంథంలో ఆయన శివాజీ పరిపాలనా నైపుణ్యం, సైనిక వ్యూహాలు, సామాజిక సమన్వయం వంటి అంశాలను విశదీకరించాడు. శివాజీ స్ఫూర్తి ద్వారా జాతీయ చైతన్యం పెంపొందించాలన్నదే సావర్కర్ ఉద్దేశ్యం.

అలాగే “Six Glorious Epochs of Indian History” అనే గ్రంథం చరిత్రపట్ల ఆయన  దృష్టిని మరింత స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది. భారత చరిత్రలో విదేశీ దాడులు, హింసాత్మక ఆక్రమణలు జరిగినప్పటికీ, భారతీయులు తమ సంస్కృతిని, జాతీయతను కాపాడుకున్న ఆరు మహత్తర యుగాలను ఆయన ఇందులో చర్చించాడు. భారతీయుల వీరత్వం, త్యాగం, సంస్కృతి పరిరక్షణ ఈ గ్రంథానికి కేంద్రబిందువులు.

ఈ గ్రంథంలో సావర్కర్ ఒక ముఖ్యమైన అంశాన్ని ప్రస్తావించాడు – జాతి మనుగడ కోసం అవసరమైనప్పుడు శక్తి వినియోగం కూడా ధర్మమేనన్నది సావర్కర్ నిశ్చితాభిప్రాయం. చరిత్రలో జరిగిన అనేక దాడులను విశ్లేషిస్తూ, బలహీనత జాతిని ప్రమాదంలో పడేస్తుందని ఆయన హెచ్చరించాడు. ఇది ఆయన జాతీయవాద దృక్పథానికి ప్రతిబింబం. కొందరు విమర్శకులు ఆయన అభిప్రాయాలను తీవ్రంగా విమర్శించినప్పటికీ, భారత చరిత్రను జాతీయ స్వాభిమాన దృష్టితో చూడాలన్న ఆయన ప్రయత్నం ప్రత్యేకమైనది.

సావర్కర్ రచనలు కేవలం రాజకీయ భావజాలానికి పరిమితం కాలేదు. “My Transportation for Life” అనే గ్రంథంలో ఆయన అండమాన్ సెల్యులార్ జైలు అనుభవాలను వివరించాడు. ఇది ఒక ఆత్మకథవంటి  రచన అయినప్పటికీ, బ్రిటిష్ పాలనలో భారతీయ విప్లవకారులు ఎదుర్కొన్న అమానుష పరిస్థితులకు చారిత్రక సాక్ష్యంగా నిలిచింది. జైలులో ఖైదీలపై జరిగిన దారుణాలు, శారీరక, మానసిక హింస – అయినప్పటికీ దేశభక్తి కోసం వారు చూపిన అచంచల ధైర్యం ఈ గ్రంథంలో హృదయ విదారకంగా కనిపిస్తాయి.

అండమాన్ జైలును “కాలాపాని”గా పిలిచేవారు. అక్కడి కఠిన జీవితం అనేక మందిని మానసికంగా కుంగదీసింది. కానీ సావర్కర్ మాత్రం అక్కడ కూడా రచనలు చేశాడు, ఖైదీలలో జాతీయ చైతన్యం పెంపొందించాడు. జైలులో గోడలపై కవితలు రాసి వాటిని కంఠస్థం చేసుకున్న ఘటనలు ఆయన అసాధారణ మేధస్సుకు నిదర్శనం.

సావర్కర్ చరిత్ర రచనలో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఆయన చరిత్రను భావోద్వేగంతో మేళవించాడు. ఆయన రచనలు చదివితే కేవలం సంఘటనల సమాహారం మాత్రమే కనిపించదు; దేశభక్తి, ఆత్మగౌరవం, వీరత్వం, త్యాగం వంటి విలువలు ప్రతిధ్వనిస్తాయి. చరిత్రను జాతిని మేల్కొలిపే ఆయుధంగా ఆయన ఉపయోగించాడు.

భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో చరిత్ర రచనకు ఉన్న ప్రాముఖ్యతను సావర్కర్ బాగా అర్థం చేసుకున్నాడు. ఒక జాతి తన గత వైభవాన్ని మరచిపోతే, భవిష్యత్తును నిర్మించలేదని ఆయన నమ్మకం. అందుకే భారతీయులలో ఆత్మగౌరవ భావన కలిగించడానికి ఆయన వీరుల చరిత్రను ముందుకు తెచ్చాడు. ఆయన రచనల వల్ల అనేక యువకులు దేశభక్తి మార్గంలో నడిచారు.

అతని రచనా శైలి ఉత్సాహభరితంగా ఉంటుంది. సాధారణ చరిత్ర పుస్తకాల మాదిరిగా నిర్జీవంగా కాకుండా, ఆయన రచనలు వీరగాథల మాదిరిగా ఉంటాయి. అందుకే యువతపై వాటి ప్రభావం ఎక్కువగా ఉండేది. చరిత్రను ప్రజల్లోకి తీసుకువచ్చిన రచయితగా కూడా సావర్కర్‌కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

సమాజ సంస్కరణల విషయంలో కూడా సావర్కర్ ముందుండేవాడు. అశ్పృశ్యత నిర్మూలనకు ఆయన కృషి చేశాడు. రత్నగిరిలో “పతిత పావన మందిరం” నిర్మించి అన్ని వర్గాల హిందువులకు ప్రవేశం కల్పించాడు. జాతీయ ఐక్యతకు సామాజిక సమానత్వం అవసరమని ఆయన భావించాడు. ఈ ఆలోచనలు కూడా ఆయన చారిత్రక రచనలలో ప్రతిఫలిస్తాయి.

సావర్కర్ కేవలం గతాన్ని వర్ణించలేదు; చరిత్ర ద్వారా భవిష్యత్తుకు మార్గదర్శనం చేశాడు. విదేశీ ఆక్రమణల నుంచి భారతదేశం నేర్చుకోవాల్సిన పాఠాలను ఆయన చర్చించాడు. జాతీయ భద్రత, సైనిక శక్తి, సాంస్కృతిక ఏకత్వం వంటి అంశాలను ఆయన అత్యంత ప్రాముఖ్యంగా పరిగణించాడు.

ఆయన రాసిన చారిత్రక రచనలు భారత జాతీయోద్యమానికి మేధోబలాన్ని ఇచ్చాయి. మహాత్మా గాంధీ అహింసా సిద్ధాంతాన్ని ముందుకు తీసుకువెళ్లినప్పుడు, సావర్కర్ సాయుధ పోరాటాన్ని సమర్థించాడు. ఈ రెండు మార్గాలు భిన్నమైనవయినప్పటికీ, లక్ష్యం మాత్రం భారత స్వాతంత్ర్యమే. అందుకే భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమ చరిత్రలో సావర్కర్ పాత్ర విశిష్టమైనది. ఆయన భారత చరిత్రపై గాఢమైన ప్రభావం చూపిన మహత్తర వ్యక్తి.  ముఖ్యంగా 1857 స్వాతంత్ర్య సమరాన్ని “భారత తొలి స్వాతంత్ర్య యుద్ధం”గా ప్రపంచానికి పరిచయం చేసిన చరిత్రకారుడిగా ఆయన పేరు చిరస్థాయిగా నిలుస్తుంది.

భారతీయులలో జాతీయ గర్వాన్ని పెంపొందించడంలో సావర్కర్ రచనలు అపూర్వ పాత్ర పోషించాయి. ఆయన గ్రంథాలు కేవలం చరిత్ర పాఠాలు కాదు; అవి జాతీయ చైతన్యానికి పిలుపు. వీరత్వం, త్యాగం, స్వాభిమానాన్ని జాతికి గుర్తు చేసే ప్రేరణాత్మక గ్రంథాలు. చరిత్రను జాతి ఆత్మగా భావించి, దానిని దేశభక్తి దీప్తితో వెలిగించిన మహనీయుడిగా సావర్కర్ భారత చరిత్రలో చిరస్మరణీయుడు. ఆయన రచనలు నేటికీ భారతీయులలో ఆత్మగౌరవాన్ని రగిలిస్తూనే ఉన్నాయి.

1966 ఫిబ్రవరి 26న ఆయన పరమపదించారు. అయినప్పటికీ భారత స్వాతంత్ర్యోద్యమంలో ఆయన సేవలు చిరస్మరణీయంగా నిలిచిపోయాయి. దేశభక్తి, త్యాగం, జాతీయ గౌరవానికి ప్రతీకగా వీర్ సావర్కర్ పేరు భారత చరిత్రలో శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది.

-వెల్లంకి రామకృష్ణ